ŞEHİR e-arşiv

Anonim ortaklıklarda imtiyazlı paylar

Show simple item record

dc.contributor.advisor Memiş, Tekin
dc.contributor.author Uysal, Esra
dc.date.accessioned 2016-12-06T08:49:58Z
dc.date.available 2016-12-06T08:49:58Z
dc.date.issued 2016-12-06
dc.date.submitted 2016-02-18
dc.identifier.uri http://hdl.handle.net/11498/38542
dc.description Tezin basılısı İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi'ndedir. en_US
dc.description.abstract Anonim ortaklıklar; küçük tasarrufların büyük yatırımlara dönüştüğü, bir ülkenin ekonomik düzeninin temel unsurlarından birini oluşturmaktadır. İmtiyazlı paylar, diğer paylara nazaran üstün haklar tanıdığı için kanunda özel olarak düzenlenmiştir. 6762 sayılı TTK’da birkaç maddede sınır gösterilmeden düzenlenmiş olan imtiyazlı paylar doktrinde birçok tartışmalara neden olmuştur. TTK ise imtiyazlı payları daha kapsamlı düzenlemiştir. Ancak TTK, imtiyazlı paylar ile ilgili yeni tartışmalara da sebep olmuştur. Bu nedenlerle tez konumuz “Anonim Ortaklıklarda İmtiyazlı Paylar” olarak seçilmiş ve TTK’da düzenlenen imtiyazlı paylar ile ilgili sorunları dile getirerek uygulamaya ışık tutabilmek amaçlanmıştır. İmtiyaz TTK m.478’de ilk esas sözleşme veya esas sözleşme değişikliği ile kâr payı, oy hakkı, rüçhan hakkı gibi haklarda tanınan üstün bir hak veya kanunda öngörülmemiş yeni bir pay sahipliği hakkı olarak tanımlanmaktadır. Kavram ile ilgili tartışmalar yaşandığı için ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. 6762 sayılı TTK’da imtiyazlı paylar ile ilgili bir sınırlama yapılmamasına karşılık TTK m.479 ile oy hakkındaki imtiyazlara sınırlama getirmiştir. Yine m.478/4 de imtiyazın sınırlandırıldığı haller göze çarpmaktadır. Bir diğer husus TTK m.478/2‘deki “kanunda öngörülmeyen yeni bir pay sahipliği hakkı” hükmüdür. Bu düzenleme tamamen yenidir ve TTK m.340 ile birlikte değerlendirildiğinde tartışmalara sebep olmuştur. TTK ile getirilen başka bir yenilik ise “grup imtiyazıdır”. TTK m.360 ile yönetim kurulunda temsil hakkında imtiyaz, belirli bir özelliği haiz pay sahibine ya da azınlığa da tanınabilecektir. Haklı olarak çok fazla tartışılan TTK m.478/4 hükmü başta Anayasa’nın 10.maddesi olmak üzere 35. ve 48.maddelerine aykırı bir düzenlemedir. TTK madde 454‘te düzenlenen imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun amacı imtiyazların korunmasıdır. Kurulun bir organ olup olmadığı noktasında tartışmalar yapılmışsa da kanaatimizce İPSÖK özel nitelikte kurulmuş olan yetkileri sınırlı olan bir kuruldur. en_US
dc.description.tableofcontents ÖZ ................................................................................................................................. iv ABSTRACT .................................................................................................................. vi ÖNSÖZ ....................................................................................................................... viii İÇİNDEKİLER ............................................................................................................. ix KISALTMALAR ........................................................................................................ xiii GİRİŞ ............................................................................................................................. 1 BİRİNCİ BÖLÜM ......................................................................................................... 4 TANIM, TARİHİ GELİŞİM VE ÖZELLİKLER .......................................................... 4 1. ANONİM ORTAKLIKLARDA PAY KAVRAMI VE PAY ÇEŞİTLERİ ........ 4 I. PAY KAVRAMI .............................................................................................. 4 Payın Çeşitli Anlamları ...................................................................................... 5 1. Esas Sermayenin Bir Parçası Olarak Pay ................................................ 5 2. Pay Sahipliği Mevkii Olarak Pay ............................................................ 6 3. Hakların ve Borçların Kaynağı Olarak Pay ............................................. 8 4. Pay Senedi Anlamında Pay ...................................................................... 8 II. PAY ÇEŞİTLERİ ............................................................................................ 9 A. Nakit Karşılığı Pay ...................................................................................... 9 B. Ayın Karşılığı Pay ..................................................................................... 10 C. Oy Hakkı Bulunan Pay .............................................................................. 11 D. İtibari Değerli Pay / İtibari Değerden Yoksun Pay ................................... 11 E. Özvarlıktan Kaynaklanan (Bedelsiz/Gratis) Pay ....................................... 12 F. Aslen İktisap Edilen Pay / Devren İktisap Edilen Pay .............................. 12 G. İmtiyazlı Pay / Adi Pay ............................................................................. 13 2. İMTİYAZLI PAYLARIN TARİHİ GELİŞİMİ ................................................ 13 3. İMTİYAZLI PAYLARIN TANIMI, HUKUKİ NİTELİĞİ VE ÖZELLİKLERİ .................................................................................................................................. 17 I. İMTİYAZ KAVRAMI ................................................................................... 17 A. Terminoloji ................................................................................................ 17 B. İmtiyazlı Payların Tanımı .......................................................................... 19 II. İMTİYAZLI PAYLARIN HUKUKİ NİTELİĞİ .......................................... 23 A. İmtiyazlı Paylar ve Müktesep Haklar ........................................................ 23 1. Eski Ticaret Kanunundaki Durum ......................................................... 23 a. Anonim Ortaklıkta Müktesep Hak Kavramı ...................................... 23 2. Yeni Ticaret Kanunundaki Durum ........................................................ 26 3. İmtiyazlı Pay İhracı ve Müktesep Hakların Sınırlandırılması ............... 29 B. İmtiyazlı Paylar ve Eşit İşlem İlkesi .......................................................... 31 1. Anayasa’da Düzenlenen Eşitlik İlkesi Karşısında İmtiyazlı Pay .......... 31 2. Anonim Ortaklıklardaki Eşit İşlem İlkesi Karşısında İmtiyazlı Paylar 32 III. İMTİYAZLI PAYLARIN ÇIKARILMASINDA İLKELER ...................... 34 A. İmtiyazın Esas Sözleşmede Açıkça Öngörülmesi Zorunluluğu ................ 34 B. İmtiyazın Belirli Olması İlkesi .................................................................. 36 C. İmtiyazın Bir Üstün Hak Olarak Tanınması .............................................. 40 D. İmtiyazın Paya Tanınması ......................................................................... 42 1. Kural : İmtiyazın Paya Tanınması ......................................................... 42 2. İstisna :Grup İmtiyazı (TTK m. 360) ..................................................... 44 E. Üstünlüğün Kanundan ya da Esas Sözleşmeden Kaynaklanan Bir Pay Sahipliği Hakkına İlişkin Olması ..................................................................... 51 1. Kanunda Yer Alan Pay Sahipliği Haklarında İmtiyaz ........................... 51 2. Kanunda Yer Almayan Yeni Bir Pay Sahipliği Hakkı .......................... 53 F. İmtiyazın Tescil ve İlanı ............................................................................ 57 G. İmtiyazın Yasaklandığı Haller (TTK m.478/4) ......................................... 57 İKİNCİ BÖLÜM .......................................................................................................... 62 İMTİYAZLI PAY ÇEŞİTLERİ ................................................................................... 62 1. KANUNDA SAYILAN İMTİYAZLI PAYLAR ............................................. 62 I. KÂR PAYINDA İMTİYAZLI PAYLAR ...................................................... 62 A. GENEL OLARAK ORTAKLARIN KÂR PAYI HAKKI ........................ 62 B. KÂR PAYINDA İMTİYAZ TANIMA YÖNTEMLERİ .......................... 66 1. Kârdan Öncelikli Yararlanma Hakkı ..................................................... 66 2. Kârdan Daha Büyük Oranda Yararlanma Hakkı ................................... 68 3. Kârdan Birikir Şekilde Yararlanma Hakkı ............................................ 69 II. TASFİYE PAYINDA İMTİYAZLI PAY .................................................... 70 A. TASFİYE PAYI HAKKI VE YARARLANMA ŞARTLARI .................. 70 B. TASFİYE PAYINDA İMTİYAZ TANIMA YÖNTEMLERİ ................. 72 III. OY HAKKINDA İMTİYAZLI PAY .......................................................... 74 A. GENEL OLARAK OY HAKKINDA İMTİYAZ VE TANINMA SEBEPLERİ ..................................................................................................... 74 B. OY HAKKINDA İMTİYAZ TANINMASININ ŞARTLARI .................. 76 C. OY HAKKINDA İMTİYAZ TANIMA YÖNTEMİ ................................. 78 1. Oy Hakkında İmtiyaz Tanınabilmesi İçin Eşit İtibari Değerdeki Paylara Farklı Sayıda Oy HakkıVerilmesi Zorunluluğu ........................................... 78 D. OY HAKKINDA İMTİYAZIN SINIRLARI VE ETKİSİZ OLDUĞU HALLER .................82 1. Bir Paya En Çok 15 Oy Hakkı Tanınabileceği Kuralı (İmtiyazın Sınırı) 82 2. Kanunda Öngörülen İmtiyazın Etkisiz Olduğu Haller .......................... 87 3. Kanunda Düzenlenmeyen İmtiyazın Etkisiz Olduğu Hal ...................... 88 E. YÜRÜRLÜK KANUNU GEREĞİ OY HAKKINDA İMTİYAZLARIN UYGULANMASI.........................................89 F. SERMAYE PİYASASI KANUNU ÇERÇEVESİNDE OY HAKKINDA İMTİYAZLI PAYLAR .........................................91 IV. YÖNETİM KURULUNDA TEMSİL EDİLME HAKKINDA İMTİYAZLI PAY 93 A. GENEL OLARAK .................................................................................... 93 B. İSVİÇRE VE TÜRK HUKUKUNDA YÖNETİM KURULUNDA TEMSİL EDİLME HAKKI ............................................................................. 95 C. YÖNETİM KURULUNDA TEMSİL EDİLME HAKKINDA İMTİYAZ TANINACAK GRUPLAR..................................99 1. Belirli Pay Grupları ............................................................................... 99 2. Özellik ve Nitelikleriyle Belirli Bir Grup Oluşturan Pay Sahipleri ..... 100 3. Azlık .................................................................................................... 103 D. YÖNETİM KURULUNDA TEMSİL EDİLME HAKKINDA İMTİYAZ TANIMA YÖNTEMLERİ.........................103 1. Yönetim Kuruluna Aday Önerme Hakkı .............................................103 2. Yönetim Kurulu Üyelerinin TTK m.360’da Belirlenen Gruplardan Seçilmesi..................................108 3. Temsil Edilme Hakkının Korunması ve TTK m.360 Hükmüne Aykırılığın Sonuçları...........................109 E. 6103 SAYILI KANUN ÇERÇEVESİNDE YÖNETİM KURULUNDA TEMSİL EDİLME HAKKI.....................113 F. SERMAYE PİYASASI KANUNU ÇERÇEVESİNDE YÖNETİM KURULUNDA TEMSİL EDİLME HAKKI.............113 V. RÜÇHAN HAKLARINDA İMTİYAZLI PAYLAR .................................. 115 §.2. KANUNDA SAYILMAYAN İMTİYAZLI PAYLAR .................................. 119 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ................................................................................................... 122 İMTİYAZLARIN KORUNMASI, İMTİYAZI İHLAL EDEN ESAS SÖZLEŞME DEĞİŞİKLİKLERİ VE İMTİYAZLI PAY SAHİPLERİ ÖZEL KURULU ............. 122 §.1. İMTİYAZLI PAYLARIN KORUNMASI VE ŞARTLARI ........................... 122 I. GENEL OLARAK ....................................................................................... 122 II. İMTİYAZLI PAYIN KORUNMA ŞARTLARI ........................................ 123 A. İmtiyazlı Payın Varlığı ............................................................................ 123 1. İmtiyaz Kavramı .................................................................................. 123 2. İmtiyazın Paya Tanınması ................................................................... 124 B. İmtiyazı İhlal Eden Esas Sözleşme Değişikliği ....................................... 125 1. İhlal Kavramı ....................................................................................... 125 2. Esas Sözleşme Değişikliği ................................................................... 128 C. Özel Korumanın Yalnız İmtiyaza İlişkin Olması .................................... 129 §.2. İMTİYAZI İHLAL EDEN ESAS SÖZLEŞME DEĞİŞİKLİK HALLERİ .... 130 I. Esas Sermaye Artırımı ................................................................................. 130 II. Esas Sermayenin Azaltılması ...................................................................... 136 III. Anonim Şirketlerde Birleşme .................................................................... 139 A. Birleşmenin Tanımı ve Niteliği ............................................................... 139 B. Anonim Şirket Birleşmelerinde Ortaklık Payı ve Ortaklık Haklarının Korunması ...................................................................................................... 141 C. Anonim Şirket Birleşmelerinde İmtiyazlı Payların Durumu ................... 143 D. İmtiyazlı Pay Çıkarılmasına İlişkin Hükmün Genel Kurul Tarafından Onaylanması ve Nisaplar...............145 E. Birleşme Sonucu Devralan Şirkette İmtiyazlı Payların Oluşturulmasında İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu’nun Önemi (TTK m.140/4) ................. 149 IV. Anonim Şirketlerde Bölünme ve İmtiyazlı Paylar ..................................... 151 V. Anonim Şirketlerde Tür Değiştirme ve İmtiyazlı Paylar ............................ 154 VI. Ortaklığın Tabiiyetinin ve İşletme Konusunun Değiştirilmesi .................. 155 VII. Ortaklığın Sona Ermesine veya Devam Etmesine Karar Verilmesi ......... 155 VIII. İntifa Senetlerinin Çıkarılması ................................................................. 156 IX. Yeni İmtiyazlı Pay İhracına veya Mevcut İmtiyazların Kısıtlanması veya Kaldırılmasına Karar Verilmesi.........157 §.3. İMTİYAZLI PAY SAHİPLERİ ÖZEL KURULU ......................................... 158 I. KURULUN AMACI VE HUKUKİ NİTELİĞİ ........................................... 158 A. Kurulun Amacı ........................................................................................ 158 B. Kurulun Hukuki Niteliği ......................................................................... 159 II. KURULUN TOPLANMA NEDENLERİ .................................................. 160 A. İmtiyazlı Pay Sahiplerinin Haklarının İhlal Edilmesi ............................. 160 B. İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulun Onayına Tabi Kararın Olması ..... 162 1. Esas Sözleşme Değişikliğine Dair Genel Kurul Kararları ................... 163 a. Genel Kurulun Yönetim Kuruluna Sermayenin Artırılması Konusunda Yetki Vermesi Kararı ............................................................................. 164 b. Kayıtlı Sermaye Sisteminde Sermaye Artırılmasına İlişkin Yönetim Kurulu Kararı ......................................................................................... 167 III. KURUL KARARINA GEREK OLMAYAN HALLER ........................... 168 A. Esas Sözleşme Değişikliğinin Zorunlu Olması ....................................... 168 B. İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu Onayından Esas Sözleşmede Vazgeçilmesi Sorunu ..................................................................................... 168 C. İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu’nun İhlal Gerçekleşmeden Genel Kurula Onay Vermesinin Geçerliliği Sorunu ................................................. 169 D. İmtiyazlı Pay Sahipleri Tarafından TTK m.454/3’de Öngörülen Nisaplar Sağlanarak Genel Kurul Toplantısında Genel Kurul Kararının Onaylanması 170 E. Bir Pay Sahibinin Belli Grup Oluşturan İmtiyazlı Paylara Tek Başına Sahip Olması .................................................................................................. 170 IV. İMTİYAZLI PAY SAHIPLERI ÖZEL KURULUNUN TOPLANMASI 171 A. Toplantıya Çağrı ...................................................................................... 171 1. Toplantıya Çağrı Yapmaya Yetkili Olanlar ......................................... 171 2. Çağrının Şekli ...................................................................................... 175 B. Elektronik Ortamda Toplantı ................................................................... 176 C. Toplantı Yetersayısı ................................................................................. 176 V. İMTİYAZLI PAY SAHİPLERİ ÖZEL KURULUNUN KARAR ALMASI 179 A. Toplantıya Katılacak Olanlar .................................................................. 179 B. Karar Yeter Sayısı ................................................................................... 180 C. Bakanlık Temsilcisinin Bulundurulması Zorunluluğu ............................ 180 §.4. İMTİYAZLI PAY SAHİPLERİ ÖZEL KURULU KARARLARININ GENEL KURUL KARARLARINA ETKİSİ, İPTALİ VE HÜKÜMSÜZLÜĞÜ .............. 181 I. İMTİYAZLI PAY SAHİPLERİ ÖZEL KURULU KARARLARININ HUKUKİ ETKİSİ .............................................................................................. 181 II. İMTİYAZLI PAY SAHIPLERI ÖZEL KURUL KARARLARININ İPTALİ VE HÜKÜMSÜZLÜĞÜ .................................................................................... 183 A. TTK M.454/7 Çerçevesinde İptal Davası ................................................ 183 1. Genel Değerlendirme ........................................................................... 183 2. Dava Sebebi ......................................................................................... 185 3. Husumet ............................................................................................... 187 4. Süre ...................................................................................................... 187 5. Görevli ve Yetkili Mahkeme ............................................................... 188 B. Genel Hükümler Uyarınca İPSÖK Kararlarının İptali ............................ 188 C. İptal Kararlarının Etkisi ........................................................................... 190 D. Yokluk ..................................................................................................... 191 E. Butlan ..................................................................................................... 192 F. Yoklukla Butlan Arasındaki Farklar ........................................................ 194 SONUÇ ...................................................................................................................... 195 BİBLİYOGRAFYA ................................................................................................... 202 en_US
dc.language.iso tur en_US
dc.rights info:eu-repo/semantics/openAccess en_US
dc.subject Privileges en_US
dc.subject Group Privileges en_US
dc.subject İmtiyazlar en_US
dc.subject Grup İmtiyazları en_US
dc.title Anonim ortaklıklarda imtiyazlı paylar en_US
dc.type Thesis en_US
dc.contributor.department İstanbul Şehir University. Graduate School of Humanities and Social Sciences. Private Law. en_US


Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

Search ŞEHİR e-arşiv


Advanced Search

Browse

My Account

Statistics